Οι ανατροπές στην Ασφάλιση από την 1η Γενάρη του 2015

Οι ανατροπές στην Ασφάλιση από την 1η Γενάρη του 2015
Αύξηση ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, μείωση συντάξεων και εφάπαξ από την εφαρμογή παλιότερων νόμων.

Επώδυνα μέτρα σε βάρος εργαζομένων και συνταξιούχων τίθενται σε ισχύ από την 1η Γενάρη του 2015, με βάση παλαιότερους ψηφισμένους νόμους των κυβερνήσεων ΝΔ και ΠΑΣΟΚ. Έτσι, μεταξύ άλλων, από το νέο χρόνο επίκεινται μειώσεις σε κύριες και επικουρικές συντάξεις, εφάπαξ και μερίσματα, καθώς και αυξήσεις στα ειδικά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης για χιλιάδες εργαζόμενους. Μεταξύ άλλων αναμένονται:

1. Νέος αρνητικός τρόπος υπολογισμού της κύριας σύνταξης, που ουσιαστικά συνιστά τη σταδιακή μετατροπή της σύνταξης σε προνοιακό βοήθημα, ανοίγοντας το δρόμο στις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες να παίξουν το ρόλο του πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος – για όσους βέβαια έχουν τη δυνατότητα να πληρώνουν. Πρόκειται για μια καίρια αλλαγή, που προβλέπεται στο νόμο 3863/2010 (νόμος Λοβέρδου – Κουτρουμάνη) και αφορά όσους θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης από την 1/1/2015 και μετά.
Για τον υπολογισμό των κύριων συντάξεων και έως ότου εφαρμοστεί ένα ενιαίο σύστημα με βασική και αναλογική σύνταξη, θα ισχύσει μεικτό σύστημα. Για τα χρόνια ασφάλισης μέχρι το 2010 θα εφαρμόζεται ο παλαιός υπολογισμός. Για τα χρόνια μετά την 1η Γενάρη 2011, η σύνταξη θα αποτελεί άθροισμα βασικής και αναλογικής σύνταξης.
Η βασική σύνταξη τη νέα χρονιά θα είναι μέχρι 360 ευρώ (ανάλογα με τα χρόνια που έχουν διανυθεί μετά το 2010), ενώ η αναλογική σύνταξη εξαρτάται από τα έτη ασφάλισης και το μισθό. Σε κάθε περίπτωση, η συνολική σύνταξη που θα λάβει ο νέος συνταξιούχος θα είναι μικρότερη απ’ αυτή που προβλέπονταν με το παλιό σύστημα πριν ψηφιστεί ο νόμος 3863.
2. Μείωση κατά 4% του ποσού της βασικής σύνταξης του ΟΓΑ. Πρόκειται για εφαρμογή του νόμου 2458/1997 που άρχισε να εφαρμόζεται το 2003 και θα ολοκληρωθεί το 2026 με -4% κάθε χρόνο.
3. Μείωση κατά μία ποσοστιαία μονάδα του ποσοστού αναπλήρωσης για τις συντάξεις του Δημοσίου και των λεγόμενων ειδικών Ταμείων. Οι διατάξεις αυτές προβλέπονται στον νόμο 3029/2002 (νόμος Ρέππα). Το ποσοστό αναπλήρωσης έχει αρχίσει να μειώνεται από το 2008, κάθε χρόνο, για τους αποχωρούντες μετά την ημερομηνία αυτή. Και με το μέτρο αυτό μειώνονται οι συντάξεις.
4. Εφαρμογή της «ρήτρας μηδενικού ελλείμματος» στα επικουρικά ταμεία. Το μέτρο εφαρμόστηκε με μείωση 5,2% στις ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις του ΕΤΕΑ, τον Ιούλη του 2014, για πρώτη φορά. Για τη νέα χρονιά, εκτιμάται ότι θα υπάρξει και νέα μείωση, κοντά στο 10%, καθώς κάθε φορά που θα προκύπτει έλλειμμα, το Ταμείο πρέπει να αναπροσαρμόζει τις παροχές του. Άρα οι μειώσεις θα είναι διαρκείς με δεδομένη τη δεινή κατάσταση των επικουρικών ταμείων.
Ουσιαστικά, μιλάμε για «στραγγάλισμα» των Ταμείων και των ασφαλισμένων μέσω της σχετικής ρήτρας με δεδομένη τη λεηλασία και το «κούρεμα» των αποθεματικών τους, την ανεργία, τη μαύρη και ανασφάλιστη εργασία, τις ευέλικτες εργασιακές σχέσεις και τους μισθούς – ψίχουλα. Εκφράζονται, επίσης, βάσιμοι φόβοι ότι μετά τα επικουρικά ταμεία η ρήτρα με ό,τι αυτή συνεπάγεται θα εφαρμοστεί και στα Ταμεία των κύριων συντάξεων.
5. Δυσμενείς αλλαγές στα εφάπαξ. Δύο διαφορετικοί τρόποι υπολογισμού του εφάπαξ θα ισχύουν παράλληλα εντός του 2015 στο Δημόσιο. Για όσους υπέβαλαν τα χαρτιά τους μέχρι και τον Αύγουστο του 2013 και θα λάβουν την παροχή εντός του επομένου έτους, θα χρυσωθεί κάπως το χάπι της μείωσης σε σχέση με τα επίπεδα αυτών που θα λάβουν μετά από αυτή την ημερομηνία, ενώ φυσικά είναι και αυτά κατά πολύ μειωμένα σε σχέση με αυτά που δίνονταν παλαιότερα.
Ωστόσο, όσοι υπέβαλαν αίτηση συνταξιοδότησης από τον Σεπτέμβρη του 2013 και μετά, θα δουν το εφάπαξ τους να υπολογίζεται, από τον Απρίλη του 2015 και μετά, με βάση ένα νέο μαθηματικό τύπο, ο οποίος όμως δεν είναι ακόμη γνωστός. Τα πιθανότερα τρία σενάρια συγκλίνουν σε μειώσεις που θα ανέλθουν έως και 50%. Υπενθυμίζεται ότι τα αποθεματικά για το εφάπαξ είναι χρήματα που προέρχονται από κρατήσεις χρόνων που κατέβαλλαν οι εργαζόμενοι, ενώ και σε αυτή την περίπτωση τα αποθεματικά είτε λεηλατήθηκαν (χρηματιστήριο), είτε αποδόθηκαν με πολλαπλούς τρόπους στο κεφάλαιο.
6. Ο νέος αρνητικός «μαθηματικός τύπος» θα διευρυνθεί από το 2015 και στους φορείς Πρόνοιας του ιδιωτικού τομέα, αλλά και στα μετοχικά ταμεία του Δημοσίου, συμπαρασύροντας στις μειώσεις και τα μερίσματα.